%100 EÐLENCE ve SAÐLIK DesÝng BY SaMeT

GÝRÝÞ

Ýnsan vücudu, yüzlerce deðiþik türde hücrelerden oluþur. Hasar görmeleri veya görevlerini yitirmeleri halinde, genellikle yerlerini yenileri alýr. Kök hücre, belirli iþlevlerle yeniden hücre haline getirilebilen ayrýlmamýþ olgunlaþmamýþ hücrelerdir. Farklýlaþmadýðýnda farklýlaþabilme yeteneðine sahiptir. Böylece sýnýrsýz büyüme potansiyeli ile sýnýrsýz güçlü haldedir. Kök hücre, çeþitli hücre türlerine ayrýlabilir (sinir hücresi, doku arasý hücreler, pankreas beta hücresi, miyokard hücresi, hematopoietik hücre, kas hücresi, vs.). Sinir sisteminde, yetiþkin bir insan beyninde her gün on binlerce yeni sinir hücresi oluþur. Beyin hasar gördüðünde, nöronal hücre bölümü meydana gelir ve hasar gören sinir sistemini iyileþtirmek üzere hasar gören alana gider. Sinirsel kök hücreleri, kendilerini yenileyebilme yeteneðine sahip ve nöronlarý, astrositleri ve oligodendrositleri ortaya çýkaran olgunlaþmamýþ hücrelerdir. Bu hücreler alt-ventrikül bölge, hipokamp, korteks ve omurilikte bulunur.

Bununla birlikte, bu yeni çoðalmýþ hücreler zaman geçtikçe hýzlý bir þekilde ölür ve böylece ortadan kalkan nöronlarýn yerine getirilmesi, insan vücudunun ihtiyaç duyduklarýnýn sadece küçük bir parçasýdýr. Bu durum, beynin de dahil olduðu sinir sistemi hasar gördüðünde hastalarda bozukluklar ortaya çýkmasýna neden olur. Sinir sisteminin kýsýtlý ölçüde yenilenme kapasitesi olmasý, Parkinson hastalýðý, Bunama, Olivopontoserebellar atrofi, Lou Gehrig Hastalýðý, Kas atropisi ve diðerleri gibi nörolojik hastalýklarýn tedavi edilememesinin ve zamanla daha kötüleþmesinin nedenidir. Bu nedenle, sinirsel kök hücreleri transplantasyonu, iþlevsel bozukluklarý azaltmak, yavaþlamalarýný veya ilerlemeyi durdurmalarýný saðlamak veya daha etkili iyileþme görülmesini saðlamak için gereklidir.

ARAÞTIRMA ve UYGULAMA

Düzeltici ilaçlar, insanlarda tedaviye kolay cevap vermeyen hastalýklarý tedavi etmeyi amaçlar. Kök hücrenin kullanýldýðý hücre deðiþtirme tedavisi üzerinde yapýlan çalýþmalar, tedaviye kolay cevap vermeyen hastalýklarýn tedavisinde kullanýlmaktadýr. Nörolojik sonuçlu, ilerleyici veya ilerleme göstermeyen bozukluklarý olan hastalar ve yine nörolojik olmayan bozukluklarýn dahil olduðu bazýlarý üzerinde klinik bir çalýþma yapmaya çalýþtýk. Diðerlerinin aksine, cerrahi prosedür ile doðrudan parankimal transplantasyon yerine yayýlma göstermeyen entravenöz yaklaþým kullandýk. Bozukluðu olan çoðu hasta, önemli ölçüde iyileþme gösterdi. Ciddi bir ters olay görülmedi. Bu, çok sayýda hastanýn dahil olduðu yayýlma göstermeyen insan kök hücre tedavisinin ilk klinik raporudur.

Elde edilen sonuçlar, transplantasyonu yapýlan hücrelerin, beyin yarým küresi veya beyincik, omuriliðin dahil olduðu merkezi sinir sisteminde görülen lezyonlarýn ilerlemesini durdurduðunu ortaya koymaktadýr. Ayrýca, Buerger hastalýðý gibi damar bozukluklarýnda kan damarý oluþumunu destekler görülmektedir. Transplantasyonu yapýlan sinirsel kök hücrelerin, damar endotel hücreleri içinde farklýlaþtýðýný olduðunu ortaya koymaktadýr.

Entravenöz yolla uyguladýðýmýz yöntemimiz, iyi etkinlik ile birlikte yayýlmacý olmayandýr. Genel olarak, örneðin hastaya baðlý olarak odaksal bir lezyon bulunduðunda veya alana kolay ulaþýlabilir olduðunda, entraventriküler enfüzyon veya entra-parankimal transplantasyon kullanýlmýþtýr. Son zamanlarda yapýlan çalýþmalar, sinirsel kök hücrelerinin göç edebildiðini ve doðal olarak hastalýk sinyalleri boyunca (ör. kemokin, sitokin) hasar gören alana taþýnabildiðini bildirmektedir. Ayrýca, kan damarlarýnda ilerlerken endotel hücreleri ile etkileþim yoluyla damar geliþimini teþvik etmektedir. Çalýþmamýz, kök hücrelerinin kan akýþý boyunca hareket edebildiðini ve sonucu artýrmak için hasar gören alaný hedef alabileceðini onaylamýþtýr ve bu yöntem, güvenilir etkinliðe sahiptir.

Baðýþýklýk sistemini baský altýna alma ihtiyacý, çalýþmamýzda gerekli deðildir. Transplantasyonu yapýlan kök hücre, insan vücudunda güvenlidir. Sinir sisteminde insan vücudunun baðýþýklýk sisteminin hücum etmesi söz konusu olmadýðý için, baðýþýklýk sistemini baský altýnda alan ilaç, genel organ transplantasyonunun aksine gerekli deðildir. Kök hücrenin, tümör oluþumu veya baðýþýklýk sistemi tarafýndan reddedilmesi bakýmýndan güvenliliði onaylanmýþtýr.

Hasar gören sinir sistemleri nedeniyle hastalarda problem yaratan hastalýklarýn çoðu hedef alýnmýþtýr. Örneðin, sadece hasar görmüþ beyin veya belkemiði zedelenmesi olan hastalarý deðil ayný zamanda nadir görülen ve tedavisi zor hastalýklarý (Parkinson hastalýðý, Kas hastalýðý, Ataksi, Lou Gherig hastalýðý, vs.) olan kiþileri de iyileþtirebilmektedir. Kök hücre tedavisi, sýhhatli olma amacýyla ve nörolojik olmayan hastalýklarý hedeflemek üzere yaþlanma olayýný önlemek üzere de kullanýlmaktadýr.

SONUÇ

Entravenöz yolla transplantasyonu yapýlan insan kök hücreleri, sinir sistemine girer ve iþlevsel iyileþmeyi destekler. Kök hücre transplantasyonu, hem nörolojik hem de nörolojik olmayan durumlarda yeni tedavi stratejilerini temsil etmektedir.